J.C. Francken, Wie was "madame Papo" ? : Afstamming en "genealogie" van stammoeder Theodora Elisabeth Papo, in: De Indische Navorscher 4 (1991). INN4 1991 p.49-54 Jaargang 4 (1991) nr. 2 ISSN 0924-0012 Wie was "madame Papo" ? Afstamming en "genealogie" van stammoeder Theodora Elisabeth Papo door J.C. Francken. Inleiding

Bij het begin van de speurtocht naar mijn kwartierstaat kreeg ik van mijn moeder, Adolphina Susanna Julie van Gelder, enkele fragmenten van genealogieën van haar betovergrootouders’). Een daarvan begon als volgt:

Oude Madame Papo (Hugenote) gevlucht met man (verongelukt), niet getrouwd kinderen: - Albertina Papo, gehuwd met Hendrik Leomagus de Lyon - jongen Papo

Uit de advertentiecollectie van de Javasche Courant (op microfiche bij het CBG) bleek dat het huwelijk van Albertina en Hendrik Leomagus de Lyon in 1846 te Semarang plaats had gevonden en de collectie Bloys van Treslong Prins (coll. BvTP op microfiche bij het CBG) leverde zelfs een kopie van de onderstaande originele annonce:

(587) Getrouwd: H. L. de Lijon met A. Papo SAMARANG, den 16den September 1846.

Het lag voor de hand dat Albertina ook in Semarang zou zijn geboren. Uit een, op mijn verzoek, door de heer P.A. Christiaans van het CBG verricht onderzoek, bleek dat in de Regerings Almanak van Ned.-Indië 1834, p. 203 onder de geborenen te Semarang -zonder datum- worden vermeld: Andries Papo en Albertina Papo. Door het CBG werd daaraan de opmerking toegevoegd: "Zulke dubbele inschrijvingen zijn zeldzaam; meestal duidt het op erkenningen". In de "Indische Navorscher" 6 (1940), p. 75 vond de heer Christiaans de geboortedatum van Andries (blijkbaar de bovengenoemde "jongen Papo"): Semarang 30 sept. 1831. Bovendien wordt daar vermeld dat hij een zoon was van Theodora Elisabeth Papo.

Dit was dus naar alle waarschijnlijkheid de mysterieuze "madame Papo"! Zij huwde in 1834 de landeigenaar Willem van Bronckhorst en overleed in 1893. Een bevestiging van het vermoeden dat zij ook de moeder was van Albertina vond ik bij de nalatenschap van mijn grootmoeder, Wilhelmina Henrietta van Hengel, kleindochter van Albertma, in de vorm van een gouden penning die geslagen moet zijn ter gelegenheid van de gouden bruiloft van het echtpaar van Bronckhorst-Papo. Voorts vernoemde Albertina haar oudste dochter: Henrietta Theodora Albertina Maria Geertruida (de Lyon).

De volgende vraag was dus: Wie waren de ouders van Theodora Elisabeth en waarom werd ze een "hugenote" genoemd? Uiteraard leefde ze veel te laat om zelf een hugenote te zijn, maar wellicht stamde ze uit een geslacht van hugenoten. Gezien de geboortedatum van haar zoon Andries kon zij niet ver voor 1817 geboren zijn en zou haar vader, mits geen militair, in de oudste inwonerslijsten van Java voor moeten komen. Inderdaad komt er in het "Register van personeel op Java en Madoera per 1 januari 1819" (ARA, Min.v.Kol. 1814-1849, invnr. 3114) als enige Papo te Semarang voor: Albertus Jacobus Papo, geboren te Lith, oud 53 jaar, zonder beroep, op Java sinds juni 1791.

Met behulp van deze gegevens werd in de DTB van Lith (N.B.) gevonden dat Albertus Jacobus Papo op 23 februari 1766 werd gedoopt als zoon van Pieter Benjamin Papo en diens eerste vrouw Catharina Torsinck. Bij nader onderzoek bleek zijn voorgeslacht te zijn beschreven in "De Navorscher" 40 (1890), p. 669692. In de desbetreffende publikatie ontbreken echter, met uitzondering van zijn doopdatum, alle gegevens omtrent Albertus Jacobus.

Raadpleging van diverse bronnen leverde echter veel wetenswaardigs omtrent zijn wederwaardigheden op, zoals zijn vertrek naar Indië voor de VOC in de rang van assistent op het schip "D’IJstroom" op 1 oktober 1790 (ARA, VOC kamer Zeeland, inv.nr. 1.04.13, scheepssoldijboek nr. 13286, principaal grootboek van het schip "D'Ystroom" 1790/91), zijn aanstelling tot kornet bij het korps dragonders te Batavia in 1794 (coll. BvTP) en zijn pensionering als kapitein te Semarang (ARA, Min.v.Kol. 1814-1849, invnr. 3141: Register van mannelijke Europeanen en derzelver afstammelingen boven de zestien jaren per 1 augustus 1823).

Ik vond in een van de dossiers van het "Indisch Familiearchief" de naam van zijn in 1821 te Semarang overleden echtgenote, Wilhelmina Theodora Verhoeven, waarvan hij de derde of vierde

Wapen Papo:
Gedeeld:
A: I en IV drie sterren; II en III een leeuw, in de rechtervoorpoot schuinlinks een knots houdende;
B: een zwaard met een slang die zich rondom het lemmet kronkelt.

Was Theodora Elisabeth Papo inderdaad een dochter van het echtpaar Papo-Verhoeven? Het "bewijs" is niet te leveren, doch de waarschijnlijkheid is zeer groot. Haar eerste voornaam duidt daarop. Verder vernoemde zij haar dochter Albertina (Papo) en een zoon Albertus Jacobus (van Bronckhorst) naar haar vader. Waar de naam Andries van haar zoon (Papo) vandaan komt is niet te achterhalen, Wellicht heette diens "verongelukte" vader zo. Stamde "madame Papo" uit een hugenotengeslacht? Het antwoord moet bevestigend luiden. Zowel de stamvader Jean Papot, als de ouders van zijn echtgenote Esther Cahais waren naar Holland uitgeweken hugenoten. Eerstgenoemde werd 8 januari 1701 als lidmaat van de Waalse gemeente te ‘s-Gravenhage ingeschreven als "jongman geboortig van omtrent Orleans" (fichier Bibliotheque Wallonne en lidmatenregister Waalse gemeente ‘s-Gravenhage op microfiche bij het CBG). Zijn schoonouders Nicolas Cahais en Esther Breton waren afkomstig uit Viller-le-Bel, een dorp niet ver van Parijs en zijn vandaar omstrent 1686 gevlucht naar Nederlands. Tenslotte wil ik nog mijn erkentelijkheid uitspreken voor de hulp en informatie die ik voor het onderzoek mocht ontvangen van de heren P.A. Christiaans (Centraal Bureau voor Genealogie), D.A. Visker (Indisch Familiearchief), F. van Hoogstraten te Maarssen en N.A. Kosters te Sleen. Stamreeks Papo.
I. Jean Papot, van Thorigny (Poitou), lidmaat Waalse gemeente te ‘s-Gravenhage 8 jan. 1701, begr. Leeuwarden 20 dec. 1723, tr. ‘s-Gravenhage 6 jan. 1704 Suzanne Esther Cahais, ged. ‘s-Gravenhage 24 okt. 1682, krijgt 4 maart 1724 een kerkelijke attestatie van Leeuwarden naar ‘s-Gravenhage, overl. ?, dr. van Nicolas en Esther Breton.
II. Jean Papot (Johannes Papo), ged. ‘s-Gravenhage 6 nov. 1704, luitenant-kolonel in Staatse dienst, commandeur van Axel en Terneuzen, overl. omstr. 1770, tr. Hulst 10 nov. 1727 Jacomina Praet, van Hulst.
III. Pieter Benjamin Papo, ged. Maastricht 6 april 1736, drossaard, dijkgraaf en notaris 1778-1805 te Lith, overl. ald. 8 nov. 1815, tr. 1e Lith (voor schepenen) 30 april 1765 Catharina Torsinck, ged. Grave 7 febr. 1715, begr. Lith 6 aug. 1771, dr. van Gerard en Anna Albertina Ruis en wed. van Mr. Antonius Gerardus Hoppenbrouwer; tr. 2e (ondertr. Lith 7 maart) 1772 Janetta Willemijna Versfelt, ged. ‘s-Hertogenbosch 22 maart 1743, overl. Lith 25 april 1822, dr. van Amoldus en Elselina Maria de Raeff.
IV. Albertus Jacobus Papo, ged. Lith 23 febr. 1766, vertrekt 1 okt. 1790 als assistent met het schip "D’IJstroom" naar Indië, kornet korps dragonders te Batavia april 1794, gepensioneerd (1800) kapitein te Semarang, overl. ald. 13 jan. 1834, tr. [Semarang] Wilhelmina Theodora Verhoeven, overl. Semarang 22 mei 1821, wed. van 1e Gerrit de Groot, laatst (3 juli 1806) van Johan Hendrik Kistler.
Uit dit huwelijk: Theodora Elisabeth Papo, geb. [Semarang omstr. 18161, overl. ald. 17 mei 1893, tr. Semarang 13 aug. 1834 Willem van Bronckhorst, geb. voor 1810, landheer van Barabadan en Pangoong (Semarang), overl. Semarang 13 febr. 1886, nat. zn. van Johan Meijndert van Bronckhorst.
Haar voorkinderen?
a. Andries, volgt als de stamvader van de Indische familie Papo.
b. Albertina Papo, geb. Semarang [1833], overl. ald. 4 jan. 1870, tr. 1e Semarang 16 sept. 1846 (echtsch. ingeschr. ald. 30 maart 1867) Hendrik Leomagus de Lyon, geb. ‘s-Gravenhage 29 april 1818, koopman te Semarang, overl. Poerworedjo (Kedoe) 6 jan. 1892, zn. van Martin en Geertruid Gluhoff, hij hertr. Semarang 16 april 1873 Wilhelmina Frederika Henrietta Neys, gesch. echtg. van Christiaan Hendrik van der Eb; tr. 2e Semarang 20 dec. 1868 Eduard Matthijs Collard (R.O.N.), geb. 1838, chef exploitatite Ned.-Ind. Spoorweg Mij. te Batavia, overl. Batavia 20 nov. 1923, oud 85 jaar, hij hertr. Semarang 15 maart 1871 Maria Paulina Elizabeth Hermarm en tr. 3e Batavia 12 okt. 1887 Josephina Maria van Dij(c)k.
Uit het huwelijk de Lyon-Papo:
1. Martin Hendrik Albert de Lyon, geb. Semarang 24 febr. 1848, firmant De Lyon en Co., batikkers en tokohouders te Banjoemas, overl. ald. 3 febr. 1912, tr. 1e Semarang 29 april 1869 (echtsch. ingeschr. ald. 3 juni 1871) Johanna Henrietta Cornelia Verstift, geb. Semarang 9 maart 1853, overl. Poerwakarta (Krawang, Batavia) 10 aug. 1922, dr. van Johannes Hermanus en Johanna Comelia Kühr, zij hem. Semarang 20 mei 1873 Florentijn Theodosius Schmidgall; tr. 2e Banjoeangie 6 nov. 1900 Adriana Carolina Pieter, geb. [Bands ?] [1868], overl. Klampok (Banjoemas) 3 maart 1920, oud 52 jaar, wed. van Francisco de Paula Canuto (Frank Piëz Canuto ?).
2. Henrietta Theodora Albertina Maria Geertruida de Lyon, geb. Semarang 30 juli 1849, overl. Tasikmalaja (Preanger Reg.) 23 jan. 1926, tr. Semarang 24 okt. 1866 Walraven Graaff van den Bergh, geb. Den Helder 12 sept. 1837, kapitein inf. O.I.L., over1 . -- 30 jan. 1881, zn. van Walraven en Maria Theresia Teunissen.
3. Charles Michael Antoine de Lyon, geb. Salatiga (Semarang) 20 aug. 1851, overl. Semarang 26 okt. 1854.
4. Margaretha Elisabeth de Lyon, geb. Salatiga 18 aug. 1853, overl. ?
5. Adolphina Johanna Jeannette de Lyon, geb. Semarang 3 aug. 1858, overl. 's-Gravenhage 25 aug. 1922, tr. Semarang 19 sept. 1874 Johan Pieter Marie van Hengel, geb. Makassar 25 maart 1846, majoor-intendant O.I.L., overl. ‘s-Gravenhage 15 jan. 1927, zn. van Ds. Frederik Ulderik en Pauline Aletta van den Ende.
6. Carel Eduard Andries de Lyon, geb. Semarang 30 sept. 1859, treincontroleur staatsspoorwegen op Java, overl. febr. 1908.
7. Jean Baptiste de Lyon, geb. Semarang 18 dec. 1860, overl. ald. 3 aug. 1864.
8. Virginie Eugenie de Lyon, geb. Semarang 18 juni 1862, overl. ?
9. Louise Jeannette de Lyon, geb. Semarang 22 juni 1863, overl. Batavia 11 juli 1925, tr. Batavia 12 febr. 1884 Victor Hugo Dalitz, geb. Danzig 8 dec. 1848, landhuurder van Tandjoeng-West te Meester Comelis, erfpachter van Soengei Boedjoeh te Toelang Bawan (Lampongse Distr., Z.-Sumatra), directeur cultuurmij. Singapai te Batavia, overl. ald. 11 april 1921.
10. Alexander Adolph de Lyon, geb. Semarang 5 aug. 1864, commies 1e kl. Ned.-Ind. Spoorwegmij., overl. Tjipanas (Tjiandjoer, Preanger Reg.) 15 dec. 1905, tr. le Batavia 11 dec. 1889 Sophia Louisa Christina Sibbald, geb. Batavia 17 juni 1869, overl. ald. 25 febr. 1900; tr. 2e Semarang 27 okt. 1903 Susanna Charlotte van Mol, geb. Djokjakarta 3 aug. 1871, overl. ?
ll. Nelly Henriette de Lyon, geb. Semarang 3 juni 1866, overl. Banjoemas 6 dec. 1903, tr. Tjilatjap (Banjoemas) 12 aug. 1896 Frans Albert Hendrik van der Waag, geb. Tegal 11 jan. 1856, commies assistent-residentiekantoor te Tjilatjap, overl. Semarang 26 maart 1921, zn. van Frans Ferdinand Wilhelm en Clara Schomack, wedr. van Maria Catharina Sophia Bovy, hij tr. 3e Banjoemas 26 sept. 1904 Jeannette Caroline Tervoort.
Uit het huwelijk:
c. Meijntje Charlotte van Bronckhorst, geb. Semarang 26 febr. 1834, overl. Soerakarta 6 april 1854, tr. Soerakarta 7 juni 1852 Douglas Nolten, geb. Soerakarta 2 mei 1827, 1e luitenant cav., commandant dragonder-lijfwacht van de soesoehoenan van Soerakarta, overl. ald. 16 sept. 1856.
d. Eduard William van Bronckhorst, geb. Semarang 19 juni 1835, overl. ald. 16 juli 1837.
e. Margaretha Elisabeth van Bronckhorst, geb. Semarang 5 febr. 1838, overl. ‘s-Gravenhage 19 nov. 1916, tr. 1e Semarang 28 april 1853 Mr. Willem Adolphe van Jeveren, geb. Elburg 16 maart 1818, omgaand rechter 3e afd. op Java, overl. Soerabaja 30 jan. 1855, zn. van Mr. Henricus Boonzaier en Adelaide Madelaine Bruijn; tr. 2e Semarang 18 nov. 1857 (echtsch. ingeschr. ald. 4 okt. 1866) Carl Conrad Schäftlein, 1e luitenant plaatselijke schutterij van Semarang; tr. 3e Soerabaja 9 jan. 1868 Willem Ertwin Frederik van Heemskerck (R.M.W.O.-4), geb. Arnhem 10 juli 1824, luitenant-kolonel inf., overl. ‘s-Gravenhage 20 mei 1880, zn. van Willem George Frederik en Lucia Wilhelmina de Jongh en wedr. van Johanna Wilhelmina David von Franquemont.
f. Theodora Elisabeth van Bronckhorst, geb. Semarang 21 jan. 1840, overl. ald. 8 jan. 1841.
g. Albertus Jacobus van Bronckhorst, geb. Semarang 23 juni 1843, 3e commies ter Algemene Secretarie te Batavia, lid weeskamer te Semarang, landeigenaar en administrateur van Karang-Modjo te Semarang, overl. Klakah (Probolinggo) 7 febr. 1915, tr. Batavia 7 juli 1869 Henrietta Dorothea van Motman, geb. Dramaga (Buitenzorg) 29 jan. 1848, overl. Madioen 21 sept. 1923, dr. van Frederik Hendrik Constant en Sophia Maria, alias Maria Christina van Riemsdijk.
h. Wilhelmus Hendricus van Bronckhorst, geb. Semarang 3 juni 1845, overl. ald. 27 sept. 1847.
i. Erland Theodor van Bronckhorst, geb. Semarang 9 jan. 1849, landeigenaar en administrateur van Karang-Modjo te Semarang, overl. ald. 13 okt. 1908, tr. Buitenzorg 7 jan. 1874 Cornelia Charlotte van Motman, geb. Nanggoeng 14 jan. 1844, overl. ?, dr. van de Chinese vrouw Tan Kang Nio en geadopteerd door Willem Reinier van Motman en Charlotte Geertruida Arnold.
j. Charles Severijn van Bronckhorst, geb. Semarang 21 mei 1852, overl. ald. 16 dec.
k. Catharina Adelaine van Bronckhorst, geb. Semarang 23 aug. 1854, overl. Ukkel 13 juli 1913, tr. Semarang 22 maart 1871 Bernard Hendrik Huibert Ravenswaaij, geb. Batavia 14 jan. 1841, assistent-resident van Tasikmalaja (Preanger Reg.) 1881, van Tjilatjap (Banjoemas) 1884, van Bodjonegoro (Rembang) 18861889, van Toeban (Rembang) 1890, resident van Bantam 1892, van Madoera 1892-1895, overl. ‘s-Gravenhage 5 juni 1914.
l. Pauline Emely van Bronckhorst, geb. Semarang 13 maart 1856, overl. ald. 4 juni 1861.

de Indische familie Papo
I. Andries Papo, geb. Semarang 30 sept. 1831, 1e commies residentiekantoor te Batavia, overl. 24 okt. 1871, tr. 1e Banjoemas 9 aug. 1858 Petronella Margaretha Meeng, geb. Japara 7 juli 1839, overl. Semarang 22 aug. 1868; tr. 2e Semarang 7 okt. 1870 Carolina Engelina Doeve, geb. Semarang 23 maart 1845, overl. --, dr. van Johanna Gerardina Doeve en gesch. echtg. van Marinus Eliza van Oyen, zij tr. 3e Semarang 18 april 1877 Hendricus Philippus Kuyp. Andries Papo begon zijn loopbaan als klerk op het residentiekantoor te Banjoemas, waar hij tevens waarnemend griffier van de landraad was. Op 20 april 1859 werd hij benoemd tot commies op het bureau van de assistent-resident te Tjilatjap (Banjoemas) en op 19 nov. 1859 tot 2e commies op het residentiekantoor te Tjiandjoer (Preanger Reg.). Op 22 juni 1862 werd hij in dezelfde rang benoemd bij de directie der Burgerlijke Openbare Werken, nadat hem per 13 maart van dat jaar het radicaal van ambtenaar der derde klasse was toegekend. In augustus 1862 volgde zijn overplaatsing naar Batavia, alwaar hij griffier bij de landraad werd. Op 2 april 1864 werd hij benoemd tot griffier bij de landraad der stad en voorsteden van Semarang. In 1867 kreeg hij een tweejarig verlof naar Nederland, doch keerde na een jaar reeds terug. Op 7 februari 1869 volgde de benoeming tot 1e commies te Batavia, waar hij is overleden”.
Uit het eerste huwelijk:
1. Theodoor Willem, volgt II.
2. Adolph Henri Papo, geb. Tjiandjoer 13 mei 1861, overl. Semarang (als Adolph) 9 maart 1869.
3. Albertine Josephine Papo, geb. Batavia 23 okt. 1862, overl. Semarang (als Josephine) 12 jan. 1869.
4. Henriette Antoinette Papo, geb. Batavia 3 febr. 1864, overl. Semarang 30 juli 1865.

II. Theodoor Willem Papo, geb. Tjilatjap 5 juli 1859, adjudant-onderofftcier inf. O.I.L., overl. Soerabaja 20 dec. 1914, tr. Cheribon 11 april 1896 Johanna Louise Groeneweg, geb. Kota Radja (Atjeh) 7 jan. 1879, overl. Soerabaja 10 mei 1946. Uit dit huwelijk:
1. Albertine Papo, geb. Cheribon 24 nov. 1897, tr. 1e Soerabaja 16 mei 1914 (echtsch. ingeschr. ald. 13 sept. 1919) Victor Emanuel de la Fosse, geb. Bodjonegoro (Rembang) 14 jan. 1884, aannemer te Bandoeng, overl. Ambarawa (Semarang) 1945, gesch. echtg. van Georgine Frederika Haenschen, hij tr. 3e (door echtsch. ontb.) Wilhelmina Antonia Kremers en tr. 4e Elizabeth Soeting; tr. 2e Soerabaja 21 nov. 1933 Willem George Frederik Buning, geb. Djatikerto (Malang, Pasoeroean) 25 febr. 1901, dirigerend officier van gezondheid 1e kl. K.N.I.L., controlerend arts Rijksverzekeringsbank te Amsterdam, overl. Wageningen 7 febr. 1969, zn. van Hermannus Gerardus en Louise Johanna Charlotte Voigt en gesch. echtg. van Martina Francina Lob.
2. Bernard, volgt III.
3. Henriette Papo, geb. Semarang 21 mei 1901.
4. Dora Papo, geb. Semarang 21 dec. 1902.

III. Bernard Papo, geb. Tegal 8 aug. 1899, surnumerair opzichter inkomende en uitgaande rechten te Batavia (1930), overl. ‘s-Gravenhage 5 nov. 1981, tr. 1e Malang (Pasoeroean) 15 febr. 1926 (echtsch. ingeschr. ald. 22 juni 1937) Diana Gabeler, geb. Pasoeroean 17 aug. 1902, overl. Soerabaja 1946; k. 2e ‘s-Gravenhage 7 nov. 1956 Engelina Aalbertsberg, geb. Leiden 23 maart 1919. Uit het tweede huwelijk: Antonia Johanna Willy Papo, geb. Leiden 1 dec. 1955. [1977: Wageningen]

noten:
1) Genealogische gegevens van deze personen zijn o.m. te vinden in: "Kwartierstaat Francken", gepubliceerd in "Herlevend verleden", uitgave van de kring Amersfoort en omgeving van de Nederlandse Genealogische Vereniging.
2) Gezinsbladen ontvangen van de heer N.A. Kosters te Sleen, waarbij een kopie van "Familieaantekeningen Cahais" gepubliceerd in "Jierboek fan it genealogysk wurkforban" 1960, p. 39 e.v.
3) Een derde kind; Wilhelmina Papo, geb. Semarang 17 sept. 1832, overl. ald. 6 juli 1835, wordt verondersteld ook van Theodora Elisabeth Papo te zijn. Maar waarom haar geboorte dan in RA 1833, 231 wordt vermeld, terwijl haar oudere broer Andries eerst in RA 1834 verschijnt, is dan niet logisch te verklaren.
4) ARA, Min.v.Kol., stamboeken Oost-Indische ambtenaren na 1836, deel M. fol. 510. Correcties in INN19 2006 p.186: Wie was "madame Papo"? Afstamming en "genealogie" van stammoeder Theodora Elisabeth Papo, in: De Indische Navorscher 4 (1991), 49-54. Blz. 52. 1. Martin Hendrik Albert de Lyon, enz., tr. Ie enz. Johanna Henrietta Cornelia Verstift, enz., lees: overl. Sawah Loento (Padangse Bovenlanden) enz., en lees: dr. van Johannes Hermanus Wilhelmus Verstift enz.; tr. 2e Banjoewangi (Besoeki) enz. Adriana Carolina Pieter, lees: ged. Banda Neira 17 maart 1867, enz., dr. van Christiaan Frederik Pieter en Annatje Banger enz. Blz. 53. k. Catharina Adelaine van Bronckhorst, enz. Toevoegen: zn. van Hendrik Ravenswaaij en Hendrika Doorkaas. R.L.E. Hoppe, Beek.